SAĞLIĞA ETKİ EDEN FAKTÖRLER

Sağlık Kültürü

Sağlık, evrensel bir kavram olmakla birlikte aynı zamanda insanların doğuştan kazandığı temel bir haktır. Sağlık kavramı Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı tanımlamaya göre; yalnızca sakatlığın olmaması durumu değil, kişinin kendisini bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik halinde olması durumudur.

Bedensel iyiliğin vücutta herhangi bir işlev bozukluğu olmaması durumu olduğunu birçoğumuz zaten biliyordur.

Asıl soru ruhen ve sosyal yönden iyi olma durumu nedir?

Ruhen iyi olmak; güçlüklere karşı mücadele edebilen, koşullara uyum sağlayabilen, başarılı olduğu durumlarda mutlu olup aksi durumda da kabullenmesini bilen, başkalarını anlayan ya da kendiyle barışık olma halidir. İnsanın kendisini ruhen iyi hissetmesi gerek sağlığında gerek iş ya da aile hayatında da büyük rol oynar. Kişinin ruhen iyi olmaması sağlığını bozacağı gibi, çevresiyle olan iletişim durumunu da bozacaktır. Sosyal yönden iyi olmak; nerede ne şekilde davranmasını bilen, sorumluluklarının farkında olan kısaca çevresiyle barışık olma durumudur. Aslında bunlar bir nevi domino taşı gibi birbirine bağlı ölçütlerdir. Zira bir insan bedenen iyi olmazsa; ruhen de kendini iyi hissetmeyecek ve bu da çevresiyle olan etkileşimini azaltmasına veya kesmesine sebep olacak ki bu da kişinin sosyal yönden iyi olma durumunu zedelemiş olacaktır.

Çalışma ve yaşam güvenliğinin sağlanamadığı, iş bulma olasılığının düşük olduğu, gelir dağılımı dengesizliğinin yarattığı huzursuzluk giderilmediği takdirde kişinin tam iyilik halinde olmasını beklememiz de olanaksızdır. Koşulların insan sağlığını ne kadar çok etkilediği kaçınılmaz bir gerçektir. Dolayısıyla koşulların da insan sağlığının sağlanabilmesi için iyileştirilmesi gerekir. Açıklanması gereken bir diğer nokta ise hastalık kavramıdır. Hastalık sözcüğünün tanımı hekimler için ayrı hekim olmayanlar için ise ayrı anlam taşımaktadır. Hekimlerin tanımlamasına göre hastalık, doku ve hücrelerde normal dışı yapısal ve fonksiyonel değişikliklerin doğurduğu haldir. Hekim olmayanlar için hastalığın anlamı ise kişinin kültürüne bağlıdır.

Sağlık Kültürü

Kişinin sağlık kültürü yükseldikçe hastalığa dair tanımı, hekimin tanımına yaklaşmış olur. Sosyal bilimcilerin yaptığı tanıma göre hastalık, kişi kendisinden beklenen sosyal rolü yapamadığı zaman hasta sayılır. Kişi, hastalık belirtileri çalışmasını önleyecek bir biçimde olduğu takdirde kendisini hasta olarak sayar. Durumu daha iyi anlamak amacıyla örnek verecek olursak, bir kişinin öksürmesini ele alalım. Eğer bir kişi öksürüyorsa hekime göre o kişi hastadır. Öksürme kişinin çalışmasını önleyecek düzeyde değilse, kişi kendisini hasta saymaz. Buradan hastalık kavramının yalnızca biyolojik bir süreç değil aynı zamanda sosyal ve kültürel bir olgu olduğu sonucunu çıkarırız. Toplumu oluşturan biz insanlar sağlığımızın kıymetini oldukça geç vakitte anlıyoruz. Sağlığımızdan olduktan sonra eski sağlıklı halimize geri dönebilmek için para harcamak durumunda kalırız ve böylelikle paramızdan da olmuş oluruz. Hayatımızı bu kısır döngü içerisinde geçirerek sürdürürüz. Halbuki daha bilinçli bireyler olsak bu döngü içerisinde dönmemiz gerekmeyecektir.

Bir cevap yazın